Stadspark
De bomen lijken wel geschilderd. In zachtroze groentinten verheffen vijf stammen zich. Rechts van het midden staat de eerste: zo dichtbij dat je de structuur van de bast haast kunt voelen. Je ziet geen takken, alleen stam. De boom helemaal links staat ook vrij dichtbij, maar die is donkerder. De omtrekken zijn vager, de wortels verdwijnen in de schaduw. De andere drie staan meer naar achteren. Ze hebben zichtbare takken waar doorheen roze schemert. Het licht voert je blik naar de meest rechter boom. Een brede die zich laag al vertakt in tweeën. Daar schijnt de zon, daar blinkt het groen tot bijna wit.
Ik weet dat het geen schilderij is, maar een foto. De foto is gemaakt in het stadspark waar ik iedere ochtend kom. Zon of mist, regen of wind. Altijd deze bomen. Er wonen vogels in, er draven honden onderdoor. Ze staan op de kruising van fiets- en wandelpad, daar waar Amsterdammers elkaar tegenkomen in vliegende haast op weg naar school of werk: ouders, sporters, zakenvrouwen en hondenmensen zoals ik. Even opletten bij het oversteken. Zit, blijf, over. De ochtend is druk onder deze bomen.
Maar nu zijn ze gekapt. Waar ooit deze reuzen stonden, nu slechts gele zaagvlakken. Stompen hout van voormalig levend groen. Het zijn er twintig; ik heb ze nog geteld. Aan sommige stronken kun je zien dat de boom zich niet zomaar gewonnen heeft gegeven. De scheur, de splinters: het geluid moet oorverdovend zijn geweest. Hoge stapels stammen wachten op vervoer. Intussen is het dak eraf. Het licht is kaal en nergens meer zo zacht.
Verontrustend, denk ik. Dat kan je dus zomaar overkomen. Al je beschutting: weg. Je veiligheid, je dak: gewoon opeens gekapt. Is dat niet waar ik altijd bang voor ben? Dat dat me op een dag zal gebeuren? Zijn dat niet mijn meest angstige dromen, de dromen waarin iedereen mij verlaat? Opeens, zonder reden, ben ik alleen. Mijn dak, de grond onder mijn voeten, verdwenen. Een oude doodsangst komt boven; want alleen gelaten ga ik dood.
De bomen zijn gekapt omdat de kernen teveel houtrot bevatten en de kruinen te hoog zijn gegroeid. Juist omdat ze op een druk kruispunt staan, levert dat gevaar op, zo lees ik op de website van de ‘vrienden van het Rembrandtpark’. De vrienden die vaak gekant zijn tegen kap, schrijven dit keer begripvol mee met het groenbeleid van het stadsdeel. Ik voel me bloot zonder bladerdak, maar met een wilg op je hoofd, ben je zeker dood.
Wat is dus veiligheid? Wil ik beschermd worden tegen het felle licht, of tegen het noodlot? Is veiligheid het voorkomen van ongelukken, of het omarmd zijn door het groen? Waar ben ik fysiek veilig? En waar emotioneel?
Ik heb de foto laatst gekocht, toen alle bomen al om waren. Aan de muur en in mijn hoofd staan zij nog in roze ochtendlicht. In mijn verbeelding is het geen stadspark met gekapte stompen, maar een vol en weelderig bos. Veiligheid zit in je hoofd.
- Opdracht tijdens cursus essay schrijven van Schrijversvakschool.
- Beeld: Stil landschap, 2007, Hella Snijder
Ontmoeting tussen uitersten
Woensdag was ik bij Mezrab Cafe, de culturele ruimte die Sahand Sahebdivani, onder meer verhalenverteller en radiomaker, is gestart in Amsterdam-Oost. Hij vertoonde de klassieker van Jim Jarmusch uit 1992 Night on earth.
Lang vóór Joris Linssen, zette Jarmusch de taxi in als metafoor en ontmoetingsplaats voor diversiteit. De betaalde rit brengt heel verschillende mensen samen. Overal ter wereld gebeurt dat, iedere nacht weer. Jarmusch liet de camera in een nacht over de wereld vliegen en verzon in verschillende steden taxiritten met mensen die in eerste instantie niets met elkaar te maken hebben.
Casting agent Victoria (Gena Rowlands) wacht op haar koffers op het vliegveld van LA terwijl haar mobiel onafgebroken rinkelt. Ze draagt een strakgesneden mantelpak met torenhoge hakken. Uit de gesprekken maak je op dat ze een jonge actrice zoekt. Haar opdrachtgever lijkt ontevreden met de vrouwen die ze tot nu toe voorstelde. Buiten belt Corky (Winona Ryder), stoere taxichauffeuse, ook met haar baas. Ze is nog geen achttien en zit onder de smeerolie. Wijde bloes, pet achterstevoren, onafgebroken een peuk in haar mondhoek. Als Victoria haar volgende klant blijkt, gooit ze diens leren koffers met een grote zwaai achterin de lange amerikaan.
Britse campagne eigenwaarde en zelfhulp
De Britse homo-organisatie Stonewall lanceerde in september een campagne om lesbische en biseksuele vrouwen aan te moedigen goed voor zichzelf te zorgen, hulp te vragen bij problemen en, in het Engels: ‘to love their inner lesbian’.
Stonewall deed vorig jaar onderzoek naar de gezondheid van lesbische en biseksuele vrouwen en vond verontrustende gegevens over alcohol en drugsgebruik, over zelfmoordpogingen en de toegang tot medische en psychosociale zorg.
Ook vonden de onderzoekers dat lesbische en biseksuele vrouwen vaker dan heterovrouwen uitgesloten worden van onderzoek naar baarmoederhalskanker. Veel vrouwen gaven aan dat ze negatieve ervaringen hadden met hun huisarts en niet over hun seksuele voorkeur durfden te praten met hulpverleners of artsen.
De posters van Stonewall gaan daarom over hulp zoeken bij problemen, verslaving, de toegankelijkheid van medische zorg en uitstrijkjes. Onder de kop Love your inner lesbian besteedt de organisatie aandacht aan de specifieke problemen van lesbische en biseksuele vrouwen. In Nederland deed Stichting Ondersteboven dit jaar onderzoek naar geluk en welzijn, klachten en depressie onder lesbische en biseksuele vrouwen.
Ook verschenen op lesbisch.nl
Verschenen: Vicky/Kenneth
Gisteren presenteerde Transvisie het glossy magazine Vicky/Kenneth of andersom. Het gaat over hun werk voor genderkinderen en genderjongeren. Via de jongerengroepen, de vrijwilligers die activiteiten voor kinderen en hun ouders organiseren, voorlichting op scholen, alle individuele begeleiding, de contacten met de behandelaren bij het VUmc. Het blad heeft twee covers: als je het omdraait kun je opnieuw beginnen met lezen. Op de ene cover staat Vicky en op de andere staat Kenneth, de twee jongeren naar wie het blad is vernoemd en die met hun persoonlijke verhaal in het midden staan.
Ik heb de meeste teksten geschreven, en samen met Bastiaan Franse, maatschappelijk werker verantwoordelijk voor het werk met kinderen en jongeren bij Transvisie, de coordinatie gedaan. Veel jongeren hebben een bijdrage geleverd, prachtige directe teksten geschreven over hun leven. Door de vormgeving van art director Marjolein Rams is het blad echt glossy geworden. En we hadden het grote geluk te kunnen werken met fotografe van de ziel, Sarah Wong die samen met Ellen de Visser, journalist bij de Volkskrant, binnenkort het boek Inside Out uitbrengt waarin zij zes jaar lang een groep jongeren volgden in hun transformatie: zowel hun geslachtsaanpassing als hun transformatie van kind naar volwassene.
Met de publicatie van Vicky/Kenneth is het doel – de baan van Bastiaan veiligstellen en laten zien wat zijn werk inhoudt – bereikt. Per 1 oktober zou zijn contract aflopen, maar inmiddels is er financiering gevonden voor ten minste een jaar langer. Het blad is te koop bij Transvisie voor € 3,95.
Wekker: Er zijn meer manieren, meer verhalen
Er is geen brandere kwestie dan de vraag, hoe het gesteld is met homoseksualiteit in de multiculturele samenleving. Gloria Wekker, hoogleraar gender en ethnicity aan de Universiteit Utrecht, hield op woensdag 16 september de jaarlijkse Mosselezing van de Universiteit van Amsterdam. Zij pleitte daarin onder meer voor onderzoek naar seksualiteit onder verschillende etnische groepen. Ook hekelt ze witte nostalgie waarmee Nederland terugverlangt naar een land zonder migranten. ‘De jas van kleurenblindheid zit als gegoten.’
Haar eigen beschrijvingen van het mati-werk onder Afro-Surinaamse vrouwen uit de volksklasse (Ik ben een gouden munt en The politics of Passion) bewijzen dat er andere vormen zijn waarmee vrouwen die seks hebben met vrouwen hun leven vormgeven, dan het westerse, homoseksuele model. Niet per se via een worsteling met de eigen identiteit, via zelfacceptatie en coming out. Maar gewoon door te doen, en naast vrouwen ook mannen lief te hebben en kinderen op te voeden. Of, zoals een van haar informanten zei: ‘Mijn moeder heeft ogen om te zien’
En zo sprak ze ook een oudere Surinaamse man die haar vertelde hoe er in de jaren zeventig een levendige (en intieme) seksuele cultuur bloeide onder mannen in de Bijlmer. Veel van die mannen zijn in de vroege jaren getroffen door hiv&aids en kunnen het niet meer navertellen. Maar juist nu er nog oudere mensen in leven zijn, is het belangrijk om hun verhalen te horen en op te tekenen, aldus Wekker.
Ook in diverse homonota’s, landelijk en lokaal, las ze terug hoe sterk het beeld is van één bepaalde vorm van homoseksualiteit – vaak mannelijk – met de nadruk op spreken, op de dialoog, in plaats van op doen, op tonen. Volgens Gloria is het tijd om het meervoud te gebruiken: homoseksualiteiten. Ze deed tegelijkertijd een groot beroep op solidariteit met als voorbeeld lesbische vrouwen, die zich altijd ingezet hebben voor een betere wereld. Toen de abortus-actieboot van Women on Waves weer in het nieuws was, bleken alle betrokkenen lesbisch: niet bepaald de vrouwen die te maken hebben met abortus, aldus Wekker.
Mannelijkheid bij vrouwen altijd verdacht
Vandaag publiceert de Volkskrant dat de Zuid Afrikaanse athlete Caster Semenya (18) een hoog gehalte (lichaamseigen) testosteron heeft. De vrouw bleef tijdens het EK Athletiek in Berlijn vorige week haar tegenstander ver voor. Voor de kenners: ze liep de 800 meter in 1.55,45: de dertiende tijd ooit gelopen.
De International Association of Athletics Foundation (IAAF) heeft haar gevraagd diverse sekse-testen te ondergaan. Een team van genetici, gynaecologen, endocrinologen en psychologen onderzoekt nu of ze terecht aan de vrouwencompetitie deelneemt. Haar uitzonderlijke prestatie, haar bouw en haar lage stem worden genoemd als redenen om in dit geval een gendertest aan te vragen. De definitieve uitslag wordt pas over een paar weken verwacht, maar de Volkskrant bericht nu al over haar hormoonhuishouding.
Caster Semenya met goud
Nav ontslag Tariq Ramadan
Naar aanleiding van het ontslag van Tariq Ramadan door raad en universiteit van Rotterdam plaatste Eutopia een ingezonden brief van Markha Valente aan NRC Handelsblad van 5 april 2009 op de site. Zij hekelt de hypocrisie.
Markha Valenta is wetenschappelijk onderzoeker op het gebied van religie en democratie aan de Universiteit van Amsterdam en voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Valenta reageerde in april op de bewering van de Gay Krant dat Ramadan anti-homoseksuele uitspraken gedaan heeft. Volgens Valenta verwoordt Ramadan daarmee juist een standpunt dat velen in het ‘westen’ ook hebben. Bovendien pleit ze voor het recht om van mening te verschillen, zolang je je aan de regels van de rechtstaat houdt:
Het gaat erom dat moslims (en homo’s) zich houden aan de regels van de publieke ruimte en de democratische rechtsstaat. Dat heeft Tariq Ramadan altijd gedaan, daarvoor pleit hij en daarin is hij consequent. Wat een moslim daarnaast persoonlijk vindt, gaat ons in feite niets aan. Net zo min als dat we ooit te weten zullen komen wat Balkenende of Wilders ‘echt’ denken en wie zij echt zijn. Dat is de logica van de democratie: wij hebben afgesproken om volgens dezelfde regels – en juist níét aan de hand van dezelfde overtuigingen – onze problemen op te lossen.
In drag: vrouwen met baarden
Het begon met een vrolijk mailtje. Voor Gay Pride hadden twee vriendinnen bedacht dat het leuk zou zijn om weer eens in drag de straat op te gaan. Zij hadden ooit een drag kingcursus bij de legendarische Diane Torr (zie foto) gevolgd.
De lesbische travestie hing in de lucht dit jaar. Op het programma van de pride stonden een cursus en een competitie voor vrouwen die deden alsof ze mannen zijn. Wij hoefden niet zo nodig te strijden om een titel, we wilden gewoon met een snor de straat op tijdens de botenparade.
Diane Torr tijdens First International Drag King Festival, Italy, 10-12 juli 2008.
Lijmen dus maar, en kleine stukjes haar knippen. Die vervolgens vastplakken op bovenlip, kin en kaak. Precies zoals fotografe Risk Hazekamp ook doet voor haar geweldige foto’s (zie hieronder). Het resultaat in mijn geval: een blonde gozer met sikje. Muts op, wijde bloes aan en eindelijk weer eens een tuinbroek. Overdreven lopen en veel met de handen praten. Lekker de macho uithangen voor een dag, zoals een vriendin me reageerde. Geeft het ook vrijheid om als een jongen door het leven te gaan? Het is in ieder geval altijd leuk om je te verkleden. We hadden er zin in!
Risk Hazekamp: Normal
Dat hebben we geweten! Naar de wc gaan was al lastig. En niet vanwege de broekvulling want die hadden we thuis gelaten. We leken soms zo echt dat mensen in de kroeg in de war raakten als we met bakkenbaarden de damestoiletten instapten. Zagen ze ons echt als jongens? Ik kon het slecht peilen. Bekenden herkenden ons pas na goed kijken, in ieder geval. De meeste dames en heren aan de kant keken weg. Trapten ze er in of konden ze een geintje niet waarderen? Alleen van homomannen konden we wat aanmoediging verwachten. Zij kennen de drag queens als show, als verkleedpartij en als bevestiging van vrijheid. Een ‘jongen’ van onze posse had telkens sjans van opvarende mannen.
Ik in drag
Het doorbreken van grenzen en taboes (vrouw met gezichtbeharing) bleek confronterend. Ook lesbische vrouwen zien vaak liever vrouwen, dan vrouwen verkleed als man. Gelukkig kwamen we aan het eind van de dag bij Cafe Saarein Sexy Galaxy tegen, die van travestie haar beroep heeft gemaakt (zie foto).
Kunst en vrijheid noodzakelijke luxe
Gisteren was ik op de opening van de tentoonstelling die Secret Garden organiseert in Atelier Open. Tijdens de Gaypride hangt er werk van Louiza Audi, Ranya Awad,Vincent van Oss, Essam Zaki en Jean-Pierre Ghaoui.
Beeld: Louiza Audi
PvdA-deelraadslid van stadsdeel Oud-Zuid, Laurent Chambon, opende de tentoonstelling, door te wijzen op de ‘noodzakelijke luxe’ van vrijheid en kunst.
Beeld: Ranya Awad
Slecht nieuwsmoe
Deze week at ik met een vriend. Hij was ‘allochtonenmoe’ zei hij. Het recente geweld tegen een homoman in Amsterdam kwam immers ook van Marokkanen. Ik relativeerde: zei dat ik ook tegen anti-homoseksueel geweld was, dat sommige jongens gevaarlijk zijn, maar dat ‘allochtonen’ en allochtone homo’s ook last hebben van diezelfde jongens. Dat potenrammen weinig met etnicitiet of religie te maken heeft, zoals Henk Krol in mijn boek Haat en liefde zegt. Dat ik, na een week waarin de PVV gebruik maakte van de komkommertijd (zie Vrij Nederland 28-07) om onrealistische en insinuerende vragen te stellen over de kosten van ‘allochtonen’, niet meer wist wat daar toch onder verstaan wordt.
Dezelfde week publiceerde GroenLinks-kamerlid Tofik Dibi een opiniestuk in NRC Handelsblad. Hij vertelt daarin dat hij zich altijd aangesproken voelde als hij vragen kreeg over nieuwskwesties rond Marokkaanse Nederlanders.
Lange tijd had ik het idee dat ik bij elk nieuw ‘Marokkanendrama’ nog meer mijn best moest doen om me te bewijzen. Lange tijd schoot ik in de verdediging door te wijzen naar de ‘goede’ Marokkaans – Nederlandse appels in de mand. Lange tijd liet ik me intimideren door beschuldigingen van ‘slachtofferschap’ en vragen als ‘maar, meneer Dibi, ontkent u dan dat er ontzettend veel problemen zijn in ‘uw’ gemeenschap?’
